Mokotowska to dawna droga do wsi Mokot\u00f3w, zabudowywana od ko\u0144ca XVIII wieku. Obecnie biegnie od ul. Polnej do ul. Ho\u017cej i pl. Trzech Krzy\u017cy. Ulica niebywale r\u00f3\u017cnorodna, kt\u00f3rej zabudowa w ok. 70 proc. przetrwa\u0142a zniszczenia wojenne. Najmniej ucierpia\u0142 odcinek mi\u0119dzy Pi\u0119kn\u0105, a placem Trzech Krzy\u017cy \u2013 solidne kamienice z okresu warszawskiego boomu budowlanego lat. 80. XIX wieku i pocz\u0105tk\u00f3w wieku XX. Fragment Mokotowskiej i po\u0142udniowe<\/p>\n
\u015ar\u00f3dmie\u015bcie przetrwa\u0142y wojn\u0119 w stosunkowo dobrym stanie, bo podczas Powstania Warszawskiego ta cz\u0119\u015b\u0107 miasta znajdowa\u0142a si\u0119 na zapleczu frontu. Pod koniec Powstania jedne kamienice by\u0142y w r\u0119kach powsta\u0144c\u00f3w, a inne w r\u0119kach Niemc\u00f3w, wi\u0119c nie mogli oni u\u017cy\u0107 artylerii i lotnictwa, w obawie przed strzelaniem do swoich \u017co\u0142nierzy. Nie oznacza to, \u017ce ulica unikn\u0119\u0142a powojennych wyburze\u0144 i wstawek nowej zabudowy. Najbardziej do\u015bwiadczony przez wojn\u0119 i powojenne zmiany zosta\u0142 odcinek od ul Polnej do pl. Zbawiciela. Zw\u0142aszcza po parzystej stronie. Podczas Powstania spaleniu uleg\u0142y budynki Szko\u0142y Mechaniczno-Technicznej Hipolita Wawelberga i Stanis\u0142awa Rotwanda przy Mokotowskiej 2-4 z 1896 r. W 1949 roku dla Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Zwi\u0105zku Zawodowego Pracownik\u00f3w Budownictwa, Ceramiki i Pokrewnych Zawod\u00f3w odbudowano tylko pawilon g\u0142\u00f3wny i p\u00f3\u0142nocny w ca\u0142kowicie nowej postaci. Nowe elewacje ze skromnym detalem plasuj\u0105 si\u0119 na pograniczu modernizmu i socrealizmu. Obecnie budynek pe\u0142ni funkcje biurowe. Z kolei Teatr Wsp\u00f3\u0142czesny, po drugiej stronie ulicy, pod nr 13 zajmuje dawny budynek parafii Naj\u015bwi\u0119tszego Zbawiciela, tylko cz\u0119\u015bciowo odbudowany. Na uwag\u0119 na tym odcinku ulicy zas\u0142uguje kamienica Pod Nied\u017awiedziem pod nr 8. Powsta\u0142a w 1904 roku wg proj. Leona Wolskiego dla Icka Ajzensztadta. Ju\u017c na pocz\u0105tku dzia\u0142a\u0144 wojennych w 1939 r. bomba uszkodzi\u0142a budynek, ale uszczerbek zosta\u0142 do\u015b\u0107 szybko naprawiony. Po wojnie kamienica sta\u0142a si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 pa\u0144stwa, skuto wtedy podczas remontu wi\u0119kszo\u015b\u0107 secesyjnych dekoracji, m.in. owego Nied\u017awiedzia, od kt\u00f3rego kamienica wzi\u0119\u0142a sw\u0105 nazw\u0119. W 2007 roku polscy spadkobiercy odzyskali j\u0105 i natychmiast sprzedali fundacji Fortalicja Czemierniki. W 2009 roku wysiedlono mieszka\u0144c\u00f3w w zwi\u0105zku z fatalnym stanem budynku i planami generalnego remontu. Nowy w\u0142a\u015bciciel przywr\u00f3ci\u0142 przedwojenny wygl\u0105d elewacji frontowej. Na rogu placu Zbawiciela i Mokotowskiej pod nr 12 znajduje si\u0119 kolejna unikatowa kamienica, projektu Aleksandra Jab\u0142o\u0144skiego-Jasie\u0144czyka (Metodyst\u00f3w) z 1910 roku. By\u0142 to w\u00f3wczas najwy\u017cszy dom mieszkalny w mie\u015bcie: mia\u0142 8 pi\u0119ter i 38 metr\u00f3w, bo na tak\u0105 wysoko\u015b\u0107 dochodzi\u0142o wtedy ci\u015bnienie wody. Dzi\u015b mie\u015bci si\u0119 tu kaplica i szko\u0142a angielskiego Metodyst\u00f3w. Za s\u0105siaduj\u0105c\u0105 okaza\u0142\u0105 kamienic\u0105 pod nr 14, po wojnie, sta\u0142y wypalone kamienice, kt\u00f3re rozebrano, aby ust\u0105pi\u0107 miejsca celowo \u201ekopni\u0119temu\u201d od pierzei ulicy, socrealistycznemu budynkowi, w kt\u00f3rym dzi\u015b mie\u015bci si\u0119 Wydzia\u0142 Pedagogiczny UW. W miejscu rozebranej przedwojennej zabudowy, na odcinku od Koszykowej do ul. Szopena, po stronie parzystej, znajduje si\u0119 zabudowa powojenna. Z kolei pa\u0142acyk Zjednoczenia Cukrownik\u00f3w z 1886 roku pod nr 25, to relikt zabudowy dworkowej z czas\u00f3w, gdy ten fragment Warszawy by\u0142 jeszcze zielonym przedmie\u015bciem. Dopiero budowa dworca kolei warszawsko-wiede\u0144skiej przy skrzy\u017cowaniu al. Jerozolimskich i Marsza\u0142kowskiej, spowodowa\u0142a ekspansj\u0119 wielkomiejskiej zabudowy na po\u0142udnie. Po pierwszej wojnie \u015bwiatowej dworek przej\u0119\u0142o Zjednoczenie Cukrownik\u00f3w i dokona\u0142o jego przebudowy. W 1945 roku pa\u0142ac wyremontowano dla Klubu Inteligencji Pracuj\u0105cej Zwi\u0105zku Walki M\u0142odych. Od 1971 roku mie\u015bci si\u0119 tu Instytut Matematyki PAN. Z kolei Mokotowska 40 to przyk\u0142ad powojennego niszczenia eklektycznych kamienic. Zdobna elewacja frontowa zosta\u0142a skuta w latach 40-tych i przywr\u00f3cona dopiero podczas remontu w XXI wieku. Ciekawostk\u0105 jest jednopi\u0119trowy dom Kraszewskiego pod nr 48. Powsta\u0142 w 1860 roku wg proj. Lanciego dla Leopolda Kronenberga. W latach 1861-1863 mieszka\u0142 tu pisarz J\u00f3zef Ignacy Kraszewski. Od 1956 mie\u015bci\u0142 si\u0119 tu s\u0142ynny klub studencki Hybrydy. To tylko kilka przyk\u0142ad\u00f3w, ilustruj\u0105cych powojenne losy tej niebywale ciekawej ulicy warszawskiego po\u0142udniowego \u015ar\u00f3dmie\u015bcia. Podczas spaceru opowiem tak\u017ce o innych budynkach, zar\u00f3wno historycznych jak i wsp\u00f3\u0142czesnych (cho\u0107by budynek biurowy Metalexportu).<\/p>\n
Ulica Mokotowska jest tak\u017ce cennym skansenem warszawskiej in\u017cynierii miejskiej z pocz\u0105tk\u00f3w XX wieku. W 1915 roku jezdnia Mokotowskiej zosta\u0142a wybrukowana obrobion\u0105 kostk\u0105 granitow\u0105 i obudowana solidnymi szerokimi kraw\u0119\u017cnikami z czerwonego granitu skandynawskiego. W okresie mi\u0119dzywojennym od ul. Pi\u0119knej do placu Trzech Krzy\u017cy ulic\u0119 wybrukowano kostk\u0105 z czarnego bazaltu z Janowej Doliny na Wo\u0142yniu. W latach 2007-2010 Zarz\u0105d Teren\u00f3w Publicznych rozpocz\u0105\u0142 remont nawierzchni oraz chodnik\u00f3w na odcinku pl. Trzech Krzy\u017cy \u2013 Pi\u0119kna. Podczas remontu po usuni\u0119ciu warstwy zu\u017cytego asfaltu odkryto doskonale zachowan\u0105 przedwojenna kostka bazaltowa. Dzi\u0119ki aktywno\u015bci mi\u0142o\u015bnik\u00f3w zabytk\u00f3w ze Stowarzyszenia Zesp\u00f3\u0142 Opiekun\u00f3w Kulturowego Dziedzictwa Warszawy \u201eZOK\u201d i ich udanej wsp\u00f3\u0142pracy z \u00f3wczesn\u0105 dyrektork\u0105 ZTP Renat\u0105 Kaznowsk\u0105, zachowan\u0105 pod powierzchni\u0105 asfaltu kostk\u0119 wykorzystano do wybrukowania podjazd\u00f3w i miejsc parkingowych. Zabytkowe kraw\u0119\u017cniki zosta\u0142y na swoim miejscu. Te detale stanowi\u0105 o niezwyk\u0142ym i jedynym w swoim rodzaju przedwojennym klimacie tej ulicy. Zesp\u00f3\u0142 urbanistyczny ulicy Mokotowskiej zosta\u0142 wpisany do rejestru zabytk\u00f3w.<\/p>\n
Spacer rozpocznie si\u0119 przy dawnej szkole Rotwanda (Mokotowska 4), a zako\u0144czy przy pl. Trzech Krzy\u017cy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mokotowska to dawna droga do wsi Mokot\u00f3w, zabudowywana od ko\u0144ca XVIII wieku. Obecnie biegnie od ul. Polnej do ul. Ho\u017cej i pl. Trzech Krzy\u017cy. Ulica niebywale r\u00f3\u017cnorodna, kt\u00f3rej zabudowa w ok. 70 proc. przetrwa\u0142a zniszczenia wojenne. Najmniej ucierpia\u0142 odcinek mi\u0119dzy Pi\u0119kn\u0105, a placem Trzech Krzy\u017cy \u2013 solidne kamienice z okresu warszawskiego boomu budowlanego lat. 80. […]<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":45418,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_eb_attr":"","footnotes":"","spc_primary_kategorie_wydarzen":0,"spc_primary_kat_wydarzenia":0},"kategorie_wydarzen":[807,1893,486],"tagi_wydarzen":[555,603,773,474],"kat_wydarzenia":[626],"wydarzenia_duplikat":[],"class_list":["post-45417","wydarzenia","type-wydarzenia","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","kategorie_wydarzen-archiwum","kategorie_wydarzen-odkrywanie-warszawy","kategorie_wydarzen-w-plenerze","tagi_wydarzen-dla-doroslych","tagi_wydarzen-dla-mlodziezy","tagi_wydarzen-plenerowa","tagi_wydarzen-spotkanie","kat_wydarzenia-03-weekend"],"yoast_head":"\n